Rok od złożenia projektu „TAK dla religii i etyki w szkole”

Mija dokładnie rok od chwili, gdy obywatelski projekt ustawy „TAK dla religii i etyki w szkole” został złożony w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej. Za tą inicjatywą stoi coś znacznie większego niż dokument legislacyjny – to głos ponad 500 tysięcy obywateli, tysiące godzin pracy wolontariuszy oraz fundamentalne pytanie: czy polska szkoła ma jedynie instruować, czy również wychowywać?

Ten rok był czasem bezprecedensowej mobilizacji społecznej. Jednocześnie stał się okresem sprawdzianu dla naszej determinacji w obliczu politycznego zamrażania debaty oraz walki o elementarne prawo rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami (art. 48 Konstytucji RP).

Od sprzeciwu do merytorycznego działania

Obywatelska inicjatywa ustawodawcza narodziła się jako odpowiedź na decyzje Ministerstwa Edukacji Narodowej, wprowadzające chaos organizacyjny i prawny. Działania resortu – takie jak łączenie klas, marginalizacja zajęć czy próby ograniczania wymiaru godzin – uderzyły w wychowawczą rolę szkoły.

Stowarzyszenie Katechetów Świeckich (SKŚ), we współpracy ze stroną społeczną, zainicjowało w odpowiedzi największą w historii III RP obywatelską inicjatywę edukacyjną. Projekt „TAK dla religii i etyki w szkole” proponuje przeniesienie kluczowych rozwiązań z poziomu nietrwałych rozporządzeń do stabilnej ustawy.

Kluczowe założenia projektu opierają się na trosce o ucznia i system oświaty:

Wprowadza obowiązek wyboru dla każdego ucznia przynajmniej jednego przedmiotu: religii lub etyki.
Likwiduje zjawisko „pustki wychowawczej” dla uczniów, którzy nie uczęszczają na zajęcia z religii.
Gwarantuje 2 godziny lekcyjne religii lub etyki w tygodniu, wpisane w standardowy plan lekcji.
Przywraca równe traktowanie obu przedmiotów, włączając oceny z nich do średniej ucznia.
Zapewnia stabilizację zatrudnienia nauczycielom religii i etyki.

Szkoła jako wspólnota wychowawcza, a nie neutralna przechowalnia

Pół miliona zebranych podpisów pod projektem nie jest przypadkiem. Poparli nas rodzice, nauczyciele, studenci oraz duchowni i świeccy z całego kraju. Zjednoczyła nas wspólna wizja edukacji – obrona szkoły jako wspólnoty wychowawczej.

W dobie narastających kryzysów psychologicznych wśród młodzieży, dezinformacji i chaosu tożsamościowego, szkoła nie może ograniczać się wyłącznie do kształtowania kompetencji i przekazywania wiedzy technicznej. Inicjatywa „TAK dla religii i etyki w szkole” gwarantuje inkluzywność, szanując pluralizm światopoglądowy. Etyka i religia stwarzają niezbędną przestrzeń do edukacji moralnej, refleksji nad dobrem i złem oraz przygotowują młodych ludzi do odpowiedzialnego życia społecznego. Zabieg ograniczania tych zajęć to krok w stronę wspierania pokolenia nihilistów.

Katecheta to pełnoprawny pedagog

Jednym z kluczowych filarów naszej narracji jest obrona godności zawodowej nauczycieli. Nauczyciel religii i etyki to wykwalifikowany profesjonalista z pełnymi uprawnieniami pedagogicznymi, realizujący misję dydaktyczną. Obywatelski projekt ustawy skutecznie ucina zjawisko „ukrytego bezrobocia” w tej grupie zawodowej i jednoznacznie gwarantuje nauczycielom tych przedmiotów pełnoprawne członkostwo w radach pedagogicznych szkół.

Sejmowe zamrożenie debaty i walka o kulturę dialogu

Proces legislacyjny rozpoczął się obiecująco. 26 września 2025 roku odbyło się pierwsze czytanie projektu w Sejmie na 41. posiedzeniu. Wniosek o odrzucenie projektu przepadł (191 głosów za odrzuceniem, 231 przeciw), a ustawę skierowano do dalszych prac w Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. Wydawało się, że w parlamencie zwycięży kultura merytorycznego dialogu.

Niestety, po pierwszym czytaniu projekt został politycznie zamrożony, a głos pół miliona obywateli zignorowany. Przełomem miało być posiedzenie Komisji Edukacji i Nauki z 13 maja 2026 roku. Zamiast merytorycznej dyskusji z udziałem przybyłych z całej Polski katechetów i rodziców, przewodnicząca Krystyna Szumilas arbitralnie przerwała obrady pod pretekstem oczekiwania na dodatkowe opinie rządu.

Wobec łamania dobrych praktyk parlamentarnych i lekceważenia strony społecznej:

15 maja 2026 r. złożono formalny wniosek o odwołanie Krystyny Szumilas z funkcji przewodniczącej komisji. Podczas głosowania z 28 maja wniosek upadł (15 głosów za, 18 przeciw), jednak debata obnażyła skalę napięć wokół procedowania inicjatywy obywatelskiej.
29 maja 2026 r. Stowarzyszenie Katechetów Świeckich wystosowało stanowczy list do przewodniczącej komisji, przypominając, że blokowanie obywatelskiego projektu uderza w fundamenty demokracji i że nie spoczniemy, dopóki dyskusja nie wróci na właściwe tory.

To nie koniec. To dopiero początek

Projekt „TAK dla religii i etyki w szkole” wciąż czeka na dalsze procedowanie. Nie został odrzucony. Został wstrzymany, ale obywatelska energia stojąca za nim tylko przybrała na sile.

Stowarzyszenie Katechetów Świeckich nie ustaje w pracy. Codziennie spotykamy się z rodzicami, bierzemy udział w debatach publicznych, współpracujemy z mediami i organizacjami społecznymi, nieustępliwie prezentując merytoryczne argumenty. Miniony rok udowodnił, że spór o edukację aksjologiczną to w istocie spór o model człowieka i przyszłość Polski.

Szkoła wyzbyta wartości nie wychowuje. Polsce potrzeba ludzi nie tylko wykształconych, ale przede wszystkim mądrych i ukształtowanych moralnie. My o tę mądrość będziemy walczyć.