Czy trzeba co roku zapisywać ucznia na religię? Nie.
Raz złożone oświadczenie nie musi być ponawiane w kolejnym roku szkolnym
Na początku każdego roku szkolnego w wielu szkołach pojawia się pytanie: czy rodzice lub pełnoletni uczniowie muszą ponownie składać deklarację udziału w lekcjach religii?
Nie. Obowiązujące przepisy nie wymagają corocznego ponawiania takiego oświadczenia.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 14 kwietnia 1992 r. nauka religii i etyki w szkołach publicznych organizowana jest na życzenie uprawnionych osób. W szkołach podstawowych o udziale w religii decydują rodzice, natomiast w szkołach ponadpodstawowych – rodzice lub sami uczniowie. Po osiągnięciu pełnoletności decyzję podejmuje uczeń.
Życzenie udziału w zajęciach wyrażane jest w formie pisemnego oświadczenia. Przepis wyraźnie stanowi, że oświadczenie nie musi być ponawiane w kolejnym roku szkolnym, choć może zostać zmienione.
Co to oznacza w praktyce?
Jeżeli rodzic lub pełnoletni uczeń złożył oświadczenie o udziale w lekcjach religii, nie trzeba ponownie zapisywać ucznia na religię we wrześniu każdego kolejnego roku szkolnego.
Nowe oświadczenie jest potrzebne przede wszystkim wtedy, gdy:
- uczeń rozpoczyna naukę w danej szkole;
- uczeń, który wcześniej nie uczestniczył w religii lub etyce, chce rozpocząć udział w tych zajęciach;
- rodzic lub pełnoletni uczeń chce zmienić wcześniejszą decyzję.
Taką interpretację wskazywało również Ministerstwo Edukacji Narodowej w uzasadnieniu do nowelizacji rozporządzenia z 2014 r. Komisja Wychowania Katolickiego KEP zwracała uwagę, że oświadczenie składają osoby rozpoczynające naukę w danej szkole lub osoby, które chcą rozpocząć uczęszczanie na religię lub etykę.
Komisja Wychowania KEP: coroczne deklaracje są nadużyciem
Komisja Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski już w 2017 r. przypominała szkołom o tej zasadzie. W swoim oświadczeniu stwierdziła, że domaganie się na początku każdego roku szkolnego nowych deklaracji od rodziców lub pełnoletnich uczniów jest niezgodne z obowiązującymi przepisami.
Komisja określiła takie działanie jako „jawne nadużycie”, wskazując, że może ono powodować niepotrzebny niepokój i zamieszanie, a także sugerować, że raz podjętą decyzję trzeba ponownie potwierdzać.
Nie oznacza to oczywiście, że decyzji nie można zmienić. Można ją zmienić w każdym momencie. Czym innym jest jednak możliwość zmiany decyzji, a czym innym obowiązek ponownego składania oświadczenia. Tego drugiego przepisy nie przewidują.
Dlaczego ma to znaczenie przy układaniu planu lekcji?
Coroczne zbieranie nowych deklaracji może prowadzić do praktycznych problemów.
Jeżeli szkoła uzna, że brak nowej deklaracji oznacza rezygnację ucznia z religii, może nie uwzględnić go przy tworzeniu grup i planu lekcji. W konsekwencji uczeń może zostać pominięty w organizacji zajęć, mimo że wcześniej złożył ważne oświadczenie o udziale w religii.
Dlatego brak nowej deklaracji we wrześniu nie powinien być utożsamiany z rezygnacją z religii.
Szkoła powinna uwzględniać wcześniej złożone oświadczenia, a nie wymagać ich automatycznego ponawiania na początku każdego roku szkolnego.
Warto zapamiętać
RELIGIA NIE WYMAGA COROCZNEGO „ZAPISYWANIA SIĘ”.
✔ Raz złożone oświadczenie nie musi być ponawiane w kolejnym roku szkolnym.
✔ Brak nowej deklaracji nie oznacza rezygnacji z religii.
✔ Decyzję o udziale w religii można zmienić.
✔ Uczeń rozpoczynający naukę w danej szkole może złożyć oświadczenie o udziale w religii.
✔ W szkole ponadpodstawowej po osiągnięciu pełnoletności decyzję podejmuje sam uczeń.
✔ Szkoła nie powinna traktować początku każdego roku szkolnego jako momentu, w którym wszyscy uczniowie muszą ponownie deklarować udział w religii.
Warto znać swoje prawa i zasady organizowania nauki religii w szkole.
